Lưu ý pháp lý: Bài viết cập nhật đến ngày 01/08/2026, nhằm mục đích phổ biến thông tin. Khi áp dụng cho hồ sơ cụ thể, hãy đối chiếu văn bản gốc và hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Năm 2026 là năm chuyển đổi lớn của hộ, cá nhân kinh doanh: bỏ cơ chế thuế khoán, tự khai theo doanh thu thực tế và nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT, thuế TNCN lên 1 tỷ đồng/năm. Nghị định 141/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày ký nhưng quy định áp dụng từ 01/01/2026, thay mức 500 triệu đồng trong Nghị định 68/2026/NĐ-CP bằng 1 tỷ đồng.
1. Bảng phân loại nhanh
| Doanh thu năm | Nghĩa vụ chính cần lưu ý |
|---|---|
| Không quá 1 tỷ đồng | Không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN từ kinh doanh; vẫn phải quản lý doanh thu, đăng ký và thực hiện nghĩa vụ thông tin theo trường hợp |
| Trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng | Phải khai, nộp thuế; được xem xét lựa chọn phương pháp tính TNCN theo tỷ lệ doanh thu hoặc thu nhập tính thuế theo điều kiện hiện hành |
| Trên 3 tỷ đồng | Thực hiện phương pháp dựa trên thu nhập tính thuế theo quy định; yêu cầu sổ sách, chi phí và chứng từ chặt chẽ hơn |
Doanh thu là tổng doanh thu kinh doanh, không phải số tiền còn lại sau khi trừ phí sàn, tiền hàng, tiền thuê nhà hoặc lương nhân viên. Nếu kinh doanh nhiều địa điểm hoặc nhiều kênh dưới cùng chủ thể, phải tổng hợp đúng phạm vi theo quy định.
2. Không phải nộp thuế không có nghĩa là không cần theo dõi
Hộ có doanh thu không quá 1 tỷ đồng vẫn cần chứng minh được mức doanh thu của mình. Sổ bán hàng, sao kê tài khoản, dữ liệu máy tính tiền, đơn giao hàng và doanh số trên sàn nên khớp nhau.
Thông tư 50/2026/TT-BTC sửa hướng dẫn quản lý thuế, trong đó có yêu cầu thông báo tài khoản ngân hàng và ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh. Với các trường hợp thuộc diện chuyển tiếp, hạn thông báo được nêu là 31/07/2026. Tại thời điểm bài viết, hạn này đã qua; nếu chưa thực hiện, hộ nên kiểm tra trạng thái trên cổng thuế điện tử và liên hệ cơ quan thuế trực tiếp thay vì tiếp tục chờ.
3. Khi nào phải dùng hóa đơn điện tử?
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu theo quy định.
Nếu doanh thu lũy kế vượt 1 tỷ đồng trong năm, thời hạn đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử là 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế mà doanh thu lũy kế vượt ngưỡng. Hộ dưới ngưỡng vẫn có thể đăng ký tự nguyện nếu cần xuất hóa đơn cho khách hàng.
Ví dụ: hộ kê khai theo quý và doanh thu lũy kế vượt 1 tỷ đồng trong quý III. Mốc 30 ngày được tính từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế quý III, không phải từ ngày phát sinh đơn hàng làm vượt ngưỡng. Hộ cần đối chiếu hình thức khai thực tế với cơ quan thuế để xác định ngày cụ thể.
4. Hai cách tính TNCN cần hiểu đúng
Cách 1: tỷ lệ phần trăm trên doanh thu
Số thuế được tính bằng doanh thu tính thuế nhân tỷ lệ theo ngành nghề. Cách này đơn giản, nhưng không phản ánh việc biên lợi nhuận thấp hoặc chi phí tăng.
Cách 2: dựa trên thu nhập tính thuế
Thu nhập tính thuế được xác định từ doanh thu trừ chi phí được trừ. Để chi phí được chấp nhận, hộ phải chứng minh liên quan đến kinh doanh, có hóa đơn/chứng từ hợp pháp và đáp ứng điều kiện thanh toán. Theo hướng dẫn hiện hành, khoản mua hàng hóa, dịch vụ từng lần từ 5 triệu đồng trở lên cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí theo phương pháp này.
Việc chọn phương pháp không nên chỉ dựa trên tỷ lệ thuế danh nghĩa. Hộ cần mô phỏng ít nhất 12 tháng doanh thu, giá vốn, nhân công, thuê mặt bằng, khấu hao và chi phí tài chính; đồng thời tính chi phí duy trì sổ sách.
5. Ví dụ so sánh đơn giản
Giả sử một hộ bán hàng có doanh thu năm 2,4 tỷ đồng, giá vốn và chi phí hợp lệ 2 tỷ đồng. Thu nhập trước thuế theo dữ liệu minh họa là 400 triệu đồng.
- Theo phương pháp tỷ lệ doanh thu, thuế được tính trực tiếp trên 2,4 tỷ đồng theo tỷ lệ của hoạt động bán hàng.
- Theo phương pháp thu nhập, cơ sở tính là phần thu nhập sau chi phí được trừ, nhưng chỉ khi 2 tỷ đồng chi phí có hồ sơ hợp lệ và phương pháp này được áp dụng đúng điều kiện.
Ví dụ không đưa ra con số thuế cuối cùng vì tỷ lệ còn phụ thuộc ngành nghề, cấu trúc hoạt động và nghĩa vụ GTGT/TNCN cụ thể. Mục tiêu là cho thấy: hóa đơn đầu vào và thanh toán đúng cách có thể quyết định khả năng chứng minh chi phí.
6. Kinh doanh nhiều địa điểm
Hộ có nhiều cửa hàng sử dụng cùng mã số thuế kèm mã địa điểm kinh doanh. Nên thiết lập:
- Mã riêng cho từng cửa hàng, kho và kênh online.
- Dãy giao dịch, hóa đơn và ca bán hàng có thể truy vết theo địa điểm.
- Doanh thu tại chỗ, giao hàng và sàn được tách nhưng tổng hợp về một báo cáo chủ thể.
- Tiền mặt bàn giao theo ca; chuyển khoản có nội dung hoặc mã đơn để đối chiếu.
Không nên chia doanh thu giữa nhiều tài khoản cá nhân rồi coi đó là các hoạt động độc lập nếu bản chất là một hộ kinh doanh.
7. Lộ trình chuyển đổi 6 bước
- Chốt phạm vi doanh thu: liệt kê cửa hàng, sàn, mạng xã hội, giao hàng và dịch vụ phụ.
- Tách tài chính kinh doanh: dùng tài khoản/luồng tiền rõ ràng, thông báo theo quy định.
- Chuẩn hóa danh mục: hàng hóa, dịch vụ, thuế suất, đơn vị tính và giá bán.
- Chọn phương pháp: lập mô hình doanh thu–chi phí và trao đổi với cơ quan thuế hoặc chuyên gia.
- Chuẩn bị hóa đơn: đăng ký đúng hạn khi vượt ngưỡng; kiểm thử máy tính tiền và chữ ký số.
- Khóa sổ định kỳ: đối chiếu đơn hàng, hóa đơn, tiền, hàng tồn và tờ khai mỗi tháng/quý.
8. Sai lầm thường gặp
- Lấy tiền chuyển về sau phí sàn làm doanh thu.
- Không cộng doanh số giữa bán tại cửa hàng và bán online.
- Chỉ bắt đầu lưu hóa đơn đầu vào sau khi đã chọn phương pháp thu nhập.
- Dùng tài khoản của người thân nhận tiền nhưng không có quy trình giải trình.
- Đợi cuối năm mới kiểm tra ngưỡng 1 tỷ đồng.
- Cho rằng dưới ngưỡng thì không cần đăng ký, khai báo hoặc lưu dữ liệu nào.
Hồ sơ nên lưu theo tháng
- Báo cáo doanh thu từng kênh, từng địa điểm.
- Danh sách hóa đơn đầu ra và đầu vào.
- Sao kê tài khoản, ví, cổng thanh toán và báo cáo COD.
- Phiếu nhập, xuất, kiểm kê và hàng trả.
- Hợp đồng thuê, bảng lương, chứng từ chi phí.
- Biên nhận tờ khai, nộp thuế và thông báo từ cơ quan thuế.
Nguồn chính thức
- Toàn văn Nghị định 68/2026/NĐ-CP về thuế với hộ, cá nhân kinh doanh
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu lên 1 tỷ đồng
- Điểm mới của Thông tư 50/2026/TT-BTC
- Phương pháp tính thuế với hộ, cá nhân kinh doanh
- Điều kiện chi phí được trừ khi xác định thu nhập tính thuế
Đọc tiếp: Thuế bán hàng trên sàn thương mại điện tử và Quy định hóa đơn điện tử mới.